ACOD-VRT is de socialistische vakbond voor iedereen die op de VRT werkt(e): statutairen, contractuelen, uitzendkrachten, freelancers, zelfstandigen, onderaannemers en gepensioneerden. ACOD-VRT maakt deel uit van ACOD Cultuur en ABVV.

De syndicale factchecker – Waarom het sociaal overleg over de 0% niet kan starten

Deze zomer ondertekenden de directie en de raad van bestuur van de VRT een beheersovereenkomst met de Vlaamse regering. Tegen het advies van de vakbonden in, want er ontbreken centen en democratische, syndicale rechten.

Toch spreekt de directie van een “ambitieuze” koers voor de komende vijf jaar. Ambitieus op het vlak van programma’s en bereik is de beheersovereenkomst zeker – op het vlak van welzijn en diversiteit, twee belangrijke punten voor de VRT-vakbonden is het heel wat minder. Van een ambitieuze koers is daar helemaal geen sprake.

De directie verklaart dat de Vlaamse Regering “een aantal verwachtingen [heeft][…]op het vlak van onze werking inzake […] werkreglement en verloning. We halen de tekst er even letterlijk bij:

Het is essentieel dat VRT haar werking marktconform is, zeker in een mediamarkt die de afgelopen jaren sterk aan disruptie onderhevig is. Ze versterkt haar slagkracht en marktconformiteit o.a. door anomalieën uit haar werkreglement te halen in lijn met o.m. de aanbevelingen van interne audit op dit vlak. De Vlaamse Regering verwacht dat de publieke omroep in tijden van algemene loonmatiging die beleidslijn volgt, conform de huidige en toekomstige afspraken die daarover binnen de federale en Vlaamse Overheid gemaakt zijn en worden. Dit doet geen afbreuk aan de autonomie van het personeelsbeleid van VRT en het sociaal overleg.

In hoeverre een openbare dienst “marktconform” moet zijn en met welke markt we moeten “conformeren” (de privémarkt, de mediamarkt, de Vlaamse overheid, …) is discutabel. Maar in geen van deze gevallen moet de overheid zich moeien met de interne besprekingen van werkreglement en loonbeleid. In plaats van “een aantal verwachtingen” worden we als personeel en vakbonden geconfronteerd met dictaten: het werkreglement moet marktconform, de lonen moeten gematigd.

De VRT-directie vertaalt het dictaat bovendien in een nog strenger dictaat: loonmatiging wil zeggen vijf jaar aan een stuk 0% “SAC-opslag”. Voor wie niet met die term is vertrouwd: dit gaat over de jaarlijkse aanpassing van ons loon aan onze anciënniteit, onze stijgende productiviteit, onze stijgende ervaring, …

We gaan verder met de factchecking: “Vorig jaar keken we nog aan tegen een financieel tekort van 30 miljoen euro tegen 2030…” Wacht even? Nee, vorig jaar was alles koek en ei, we deden het goed, er was een “put” van 25 miljoen die aan de politiek werd voorgelegd en er was een regeerakkoord dat tegemoet kwam aan de verzuchtingen en de beheersovereenkomst zou ook nog een en ander rechtzetten. Van een besparingsplan van 30 miljoen euro is nooit sprake geweest.

Van een besparingsplan van 16 miljoen euro is nu wel sprake: althans een “ingeschat tekort van 16 miljoen euro”. Als de minister zegt dat ze geen besparingsplan heeft opgelegd, dan heeft ze gelijk! Het is de directie die er voor kiest om het tekort van 16 miljoen bij besparingen te zoeken, en daarvan 11 miljoen bij het personeel te halen.

De directie zegt “begrip te tonen voor de bezorgdheden van onze vakorganisaties”. Dat blijkt niet uit hun daden: wij hebben in augustus een kader voorgesteld om een herstelplan te onderhandelen dat uitging van een behoud van arbeidsplaatsen. De directie heeft deze voorstellen resoluut van tafel geveegd: er moet en er zal bespaard worden en er zullen 50 arbeidsplaatsen verdwijnen.

“Ja, maar, er komen geen collectieve ontslagen” – dat zou er nog maar ontbreken. Collectief of meervoudig ontslag bestaan trouwens niet in de openbare dienst, dat liet de directie ons zelf in het debacle van “#de50” weten. Een op drie gepensioneerde collega’s niet vervangen is dan misschien niet meteen een sociaal bloedbad, opnieuw worden we geconfronteerd met meer maken met minder mensen.

Ten slotte nog een aantal opmerkingen.

  1. De directie schermt met de inflatie “die de afgelopen vier jaar maar liefst 24% bedroeg”. Maar het geld dat moet zorgen voor onze indexverhogingen komt rechtstreeks van de Vlaamse overheid, dus niet uit het budget van de VRT. Dit argument is bedrieglijk en dient ervoor om onze aandacht af te leiden van de essentie.
  2. De VRT is geen privébedrijf: we hangen dus niet af van de cao’s en onderhandelingen in paritaire comités of Nationale Arbeidsraad. Ook daar zorgt 0% voor twee jaar voor grote ophef, is er geen overeenkomst tussen werkgevers en werknemers en moet de regering de knoop doorhakken.
    Maar we zijn ook geen echte openbare dienst meer: anders was deze discussie nergens voor nodig. Hadden alle interne (en misschien ook externe) collega’s vaste barema’s, vaste lonen, vaste prijzen.
  3. Wat betekent 0% nu voor een jonge collega? We nemen het voorbeeld van een collega die 2006 aan boord kwam aan 2254 euro bruto per maand. Na indexeringen en SAC-verhogingen was dat tien jaar later in 2016 ongeveer 3315 euro bruto per maand.Stel dat de SAC-verhogingen 0% waren, had deze jonge collega zo’n 700 euro per maand minder! Een bedrag dat nooit meer kan gerecupereerd worden en dat op een carrière van veertig jaar kan oplopen tot zo’n 70.000 euro totaal!

Twee jaar geleden voerde de directie evaluaties in met loongevolgen. Wie onvoldoende scoorde, kreeg 0% opslag. Vijf jaar lang 0% staat dus gelijk met een collectieve score “onvoldoende” voor het hele personeel.

Met dit voorstel heeft de directie het sociaal overleg ondermijnd en opgeblazen.